Joodse begraafplaats Rijssen

Rijssen is een van de oudste stadjes van Overijssel en had vanouds een marktfunctie voor de regio. Die handelsfunctie trok joden aan, die immers op de handel waren aangewezen omdat andere activiteiten hen ontzegd waren. De eerste vermelding van een jood in Rijssen is Hertog Abrahams uit 1700. 

Aanvankelijk ging het slechts om enkelingen: in 1748 telde Rijssen nog maar drie joden. In de tweede helft van de 18e eeuw kwamen er geleidelijk meer, zodat er op den duur een kleine gemeente ontstond die ook enkele joden in Nijverdal en Hellendoorn omvatte.

Een groeiende gemeente

Van 43 leden naar officiële erkenning

In 1813 telde de joodse gemeenschap 43 leden. De officiële erkenning volgde pas in 1838, toen het aantal leden inmiddels was toegenomen. Sedert 1830 beschikte de gemeente over een begraafplaats aan de Hagen. De synagoge werd eveneens in 1830 gebouwd en moest door de groei van de gemeente in 1885 al door een grotere worden vervangen.

Bloei door de textielindustrie

Anders dan in de meeste provinciale plaatsen bleef de joodse gemeente in Rijssen groeien tot aan de Tweede Wereldoorlog. Die groei werd veroorzaakt door de industrialisering van Twente vanaf 1860, waarin de textielindustrie de belangrijkste plaats innam. Vooral in het bij Rijssen behorende Nijverdal kwam deze industrie tot bloei, mede door de inbreng van de firma Salomon, die daar in 1873 de Koninklijke Stoomweverij stichtte. Dat de joden in deze streek grotendeels in hun bestaan konden voorzien blijkt wel uit het feit dat in 1901 van de 107 joden er maar tien ondersteund hoefden te worden. In vergelijking met andere gemeenten is dat zeker geen hoog aantal. In het eveneens tot de gemeente behorende Holten werd in 1921 een eigen synagoge gebouwd.

Plattegrond

Bekijk de plattegrond van de Rooms-Katholieke begraafplaats Rijssen of zoek in het register naar een specifiek graf.